Οι ανάγκες μας δεν χωράνε στα νουμερά τους
Την Παρασκευή 23/10 οι φοιτητές που συμμετέχουν στην εφορεία απαίτησαν να ελέγξουν δειγματοληπτικά τις αιτήσεις των υποψηφίων για εισδοχή στην εστία, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η εγκυρότητα των καταστάσεων εισαγωγής που είχαν εκδοθεί από την γραμματεία της εστίας μας. Η ενέργεια αυτή είχε ως αφορμή τα κατ’ επανάληψη περιστατικά που έχουν παρατηρηθεί εκ μέρους της γραμματείας, σχετικά με διάφορες αυθαίρετες αλλαγές δωματίων αλλά και την παράνομη παραχώρηση δωματίων σε φοιτητές που δεν δικαιούνται, χωρίς δηλαδή να έχουν εγκριθεί οι αιτήσεις τους από την εφορεία, με την πρόφαση της φιλοξενίας που προβλέπει ο αντιδραστικός κανονισμός του ΕΙΝ (Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας-συνδιαχειριστής της εστίας μαζί με το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας) και έχει σαν σκοπό την είσπραξη ενοικίων. Η διεύθυνση της εστίας αρνήθηκε να τους παραδώσει τους φακέλους, παρόλο που είχαν κάθε δικαίωμα σαν μέλη της εφορείας να ελέγξουν και να πιστοποιήσουν τα στοιχεία που τους παραδίδει προς έγκριση, προφασιζόμενη την αρχή προστασίας των δεδομένων των υποψηφίων. Μόλις αυτό το επιχείρημα κατέρρευσε, επικαλέστηκε τον κανονισμό της εστίας με βάση τον οποίο είναι αναφαίρετο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση των φοιτητών να ασκούν έλεγχο στις αιτήσεις αλλά μόνο στα πλαίσια της λειτουργίας της εφορείας. Αφού διασφαλίστηκε ότι δεν θα παραποιηθούν τα στοιχεία αιτούντων μέσα στο σαββατοκύριακο οι φοιτητές αποχώρησαν και επανήλθαν την Δευτέρα όπου πραγματοποιήθηκε έλεγχος, ο οποίος απέδειξε ότι η πλειονότητα των αιτήσεων είχε σωρεία λαθών στον τρόπο υπολογισμού του εισοδήματος και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αλλάζει η σειρά προτεραιότητας των αιτούντων για την εισδοχή. Αξιοσημείωτο είναι ότι παρόλο που η εφορεία αποδέχτηκε στο σύνολο της την ανάγκη επανεξέτασης των αιτήσεων και ανέβαλε τη διαδικασία εισδοχής των φοιτητών για μια εβδομάδα, ούτε το ΕΙΝ ούτε το ΕΚΠΑ δέχτηκαν να βγει απόφαση η οποία θα αναγνώριζε και θα καταδίκαζε τα γεγονότα.
Κατά την διάρκεια του περαιτέρω ελέγχου έγινε φανερό το κατά πόσο αντιδραστικός και κοινωνικά άδικος είναι ο κανονισμός του ΕΙΝ και ότι τα κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια που υποτίθεται ότι διασφαλίζει, προστατεύοντας τα κατώτερα οικονομικά λαϊκά στρώματα της κοινωνίας, καταστρατηγούνται στην πράξη διαιωνίζοντας τις ταξικές αδικίες ακόμη και στον χώρο της φοιτητικής μέριμνας. Καταρχήν ο κανονισμός αντιλαμβάνεται σαν εισόδημα μόνο το καθαρό φορολογητέο εισόδημα και όχι τα αυτοτελή ποσά. Αυτό σημαίνει ότι εισοδήματα που έχουν προέλθει από μερίσματα μετοχών και κέρδη εταιρειών της αλλοδαπής (off-shore εταιρείες), που σύμφωνα με το φορολογικό σύστημα που έχουν καθιερώσει οι αστικές κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ δεν φορολογούνται, δεν θα πρέπει να υπολογίζονται. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και τα διαφόρων ειδών επιδόματα που παρέχει το κράτος σε διάφορες κοινωνικές ομάδες και παρακρατεί κατευθείαν τον φόρο εντάσσοντάς τα στα αυτοτελή ποσά, μη υπολογίζοντάς τα, και αυτά, στο φορολογητέο εισόδημα. Ακόμα και όταν παρουσιάστηκε διευκρινιστικό έγγραφο από το Υπουργείο Οικονομικών αναφέροντας ότι το συνολικό εισόδημα αποτελείται από το φορολογητέο και τα επιπλέον αυτού αυτοτελή ποσά το ΕΙΝ επικαλέστηκε και πάλι τον κανονισμό του και αρνήθηκε να βγει κοινή λίστα εισοδημάτων των υποψηφίων για την εφορεία και γι’ αυτό κατέθεσε δική του ξεχωριστή λίστα, μη αναγνωρίζοντας την διαδικασία που πρότειναν οι φοιτητές, το ΕΚΠΑ και… το Υπουργείο Οικονομικών!
Αν δούμε πιο αναλυτικά τη διαδικασία διαμόρφωσής του κατά κεφαλήν εισοδήματος θα διαπιστώσουμε ένα σωρό παράλογα πράγματα. Είναι ένας κανονισμός κατάφωρα άδικος και που πριμοδοτεί συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα οι μεγαλύτερες προβληματικές εντοπίζονται στον ποσοστά. Δεν είναι δυνατόν να βάζεις σε ξεχωριστή λίστα τους πρωτοετείς φοιτητές από αυτή των παλαιών ετών με ποσοστά εισδοχής 78% και 12% αντίστοιχα και η μόνη αιτιολογία αυτού να είναι ότι ο παλαιών ετών έχει μάθει τα κατατόπια της πόλης και ξέρει που θα βρει φτηνό καφέ και φαΐ (και όμως είναι επίσημη θέση του ΕΙΝ…). Θεωρούμε ότι οι ανάγκες μας δεν μεταβάλλονται με το έτος σπουδών μας και τις ίδιες ανάγκες σίτισης και στέγασης που έχει ένας πρωτοετής τις έχει και ένας τριτοετής και τις ίδιες δυσκολίες αντιμετωπίζει. Με την ίδια ακριβώς λογική δεν μπορείς να διαχωρίζεις τις ανάγκες αυτές ανάλογα με το εκπαιδευτικό ίδρυμα που ανήκει ο κάθε φοιτητής και να αποκλείεις την είσοδο σε κάποιους από ένα κτίριο το οποίο έχει φτιαχτεί με χρήματα όλων των φορολογούμενων και δεν ανήκει σε κανένα πανεπιστήμιο. Επίσης μια ευαίσθητη κοινωνική ομάδα όπως αυτή των οικογενειών των ανύπαντρων μητέρων, την εντάσσει σε ξεχωριστή λίστα με ποσοστό εισδοχής 1%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στην περίπτωση που κατατεθ
ούν πάνω από μια αιτήσεις θα πρέπει να αποκλειστούν παρότι μπορεί να έχουν χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα απ’ ότι αυτοί που μπαίνουν με βάση την λίστα των πρωτοετών.
Μια από τις βασικότερες πάντως ενστάσεις μας είναι αυτή των εκπτώσεων στο οικογενειακό εισόδημα κατά τον υπολογισμό του κατά κεφαλήν εισοδήματος. Σύμφωνα με τον κανονισμό του ΕΙΝ τα εισοδήματα που προέρχονται από μισθωτές υπηρεσίες δικαιούνται 75% έκπτωση ενώ όλα τα άλλα εισοδήματα δεν δικαιούνται καμία έκπτωση. Πρακτικά αυτό σημαίνει κατάργηση των οικονομικών κριτηρίων υπέρ μιας συγκεκριμένης ομάδας της κοινωνίας και η αιτιολόγηση του ΕΙΝ είναι και εδώ αποστομωτική. Οι μισθωτοί δικαιούνται αυτήν την έκπτωση διότι δεν μπορεί να έχουν δηλώσει ψευδές εισόδημα. Με την θέση αυτή λοιπόν του ΕΙΝ, του ΕΚΠΑ και εμμέσως του Υπουργείο Παιδείας, όποιος δεν είναι μισθωτός (δηλαδή γεωργοί, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες (πχ οικοδόμοι) κτλ) είναι αυτόματα και φοροδιαφυγάς και για αυτό δεν δέχεται καμία έκπτωση.
Τα κοινωνικά κριτήρια του ΕΙΝ στην ουσία περιορίζονται στην βοήθεια απέναντι στους πολυτέκνους οι οποίοι είναι και οι πιο ευνοημένοι. Μια πολύτεκνη οικογένεια δέχεται έκπτωση 50% και ταυτόχρονα μπαίνει κατά προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων ομάδων εκτός των απόρων, παρόλο που υπολογίζεται το κατά κεφαλήν εισόδημα και έτσι και αλλιώς η διαίρεση γίνεται με μεγαλύτερο αριθμό μελών οικογένειας. Σίγουρα μια πολύτεκνη οικογένεια θα πρέπει να δέχεται την όσο δυνατόν μεγαλύτερη βοήθεια από το ελληνικό κράτος και σε καμία περίπτωση δεν υποστηρίζουμε το αντίθετο. Από την άλλη όμως θεωρούμε μεγάλη αδικία να προηγούνται άτομα με εισόδημα που αγγίζει και τα 50.000€ όντας πολύτεκνοι, από άτομα ολιγομελών οικογενειών με οικογενειακό εισόδημα που δεν ξεπερνά τα 6.000€, συχνό φαινόμενο στις λίστες των παλαιών ετών.
Ο κανονισμός επιπλέον προβλέπει ότι 5,5% των κενών θέσεων θα τις διαχειρίζεται το ΕΙΝ για να βάλει αλλοδαπούς υπότροφους (από τους οποίους απαιτεί την καταβολή μέρους της υποτροφίας ως ενοίκιο) και ερευνητές, αποκλείοντας παράλληλα τους Έλληνες διδακτορικούς φοιτητές. Το πιο παράλογο είναι ότι η εφορεία της εστίας δεν έχει δικαίωμα να ελέγξει τις αιτήσεις αυτών, αφού τους βάζει το ΕΙΝ κατά δική του επιλογή η οποία συνήθως επηρεάζεται από το ύψος της υποτροφίας και τις «διασυνδέσεις» του υποψηφίου. Επίσης βάση της σύμβασης που έχει υπογραφεί μεταξύ ΕΚΠΑ και ΕΙΝ ο 6ος όροφος της Α ΦΕΠΑ (35 δωμάτια) διατίθεται από το πανεπιστήμιο για φιλοξενίες (και αυτές με το ανάλογο ενοίκιο) σε καθηγητές και ερευνητές ενώ οι φοιτητές που έχουν πραγματικά ανάγκη αυτές τις θέσεις, τις στερούνται.
Απέναντι σε όλα αυτά το ΕΙΝ προτάσσει την αλλαγή του κανονισμού και την αντικατάσταση με ένα σύστημα μοριοδότησης, το οποίο όμως εμπεριέχει τις ίδιες κοινωνικές αδικίες μόνο που πλέον διακατέχεται από εθνικιστικές τάσεις δίνοντας επιπλέον μόρια σε οικογένειες που έχουν παιδιά σε στρατιωτικές σχολές αλλά και βάζοντας ακαδημαϊκά κριτήρια αξιολόγησης με την εισαγωγή μορίων για τους αριστούχους φοιτητές.
Όσο υπάρχει αυτός ο κανονισμός σε ισχύ ή οποιοδήποτε άλλο διαχειριστικό μοντέλο με παρόμοια ή χειρότερα χαρακτηριστικά, δεν μπορεί να επιτευχθεί κοινωνική δικαιοσύνη στον χώρο της φοιτητικής μέριμνας. Θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι τόσο το ΕΙΝ όσο και το πανεπιστήμιο ακολουθούν μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική η οποία βασίζεται στα νομοσχέδια (αξιολόγησης, ΙΔΒΕ, ΔΟΑΤΑΠ, ν.Πλαίσιο, ΚΕΣ) που έχουν περάσει τα τελευταία χρόνια οι κυβερνήσεις της ΝΔ μαζί με το ΠΑΣΟΚ σύμφωνα με τις επιταγές της ΕΕ, όπως αυτές εκφράστηκαν μέσα από τα συνέδρια της Μπολόνια , της Πράγας και του Βερολίνου.
Όλα αυτά τα έχουμε αντιμετωπίσει και παλιότερα, τόσο σε άλλες εστίες όσο και στην δική μας, με τις προσπάθειες επιβολής ενοικίων και εγγυήσεων, προσκόμιση αναλυτικών βαθμολογιών, την απαίτηση να κάνουμε κάθε χρόνο νέες αιτήσεις για επανεισδοχή στην εστία, την προσπάθεια διάλυσης των πολιτιστικών ομάδων και διάσπασης του συλλόγου κ।α। Σε όλα αυτά απαντήσαμε με συλλογικούς, μαζικούς αγώνες όπου διασφαλίσαμε τα δικαιώματα μας μέσα από τις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες των γενικών μας συνελεύσεων, το ανώτατο όργανο του συλλόγου μας।
Κατά την διάρκεια του περαιτέρω ελέγχου έγινε φανερό το κατά πόσο αντιδραστικός και κοινωνικά άδικος είναι ο κανονισμός του ΕΙΝ και ότι τα κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια που υποτίθεται ότι διασφαλίζει, προστατεύοντας τα κατώτερα οικονομικά λαϊκά στρώματα της κοινωνίας, καταστρατηγούνται στην πράξη διαιωνίζοντας τις ταξικές αδικίες ακόμη και στον χώρο της φοιτητικής μέριμνας. Καταρχήν ο κανονισμός αντιλαμβάνεται σαν εισόδημα μόνο το καθαρό φορολογητέο εισόδημα και όχι τα αυτοτελή ποσά. Αυτό σημαίνει ότι εισοδήματα που έχουν προέλθει από μερίσματα μετοχών και κέρδη εταιρειών της αλλοδαπής (off-shore εταιρείες), που σύμφωνα με το φορολογικό σύστημα που έχουν καθιερώσει οι αστικές κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ δεν φορολογούνται, δεν θα πρέπει να υπολογίζονται. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και τα διαφόρων ειδών επιδόματα που παρέχει το κράτος σε διάφορες κοινωνικές ομάδες και παρακρατεί κατευθείαν τον φόρο εντάσσοντάς τα στα αυτοτελή ποσά, μη υπολογίζοντάς τα, και αυτά, στο φορολογητέο εισόδημα. Ακόμα και όταν παρουσιάστηκε διευκρινιστικό έγγραφο από το Υπουργείο Οικονομικών αναφέροντας ότι το συνολικό εισόδημα αποτελείται από το φορολογητέο και τα επιπλέον αυτού αυτοτελή ποσά το ΕΙΝ επικαλέστηκε και πάλι τον κανονισμό του και αρνήθηκε να βγει κοινή λίστα εισοδημάτων των υποψηφίων για την εφορεία και γι’ αυτό κατέθεσε δική του ξεχωριστή λίστα, μη αναγνωρίζοντας την διαδικασία που πρότειναν οι φοιτητές, το ΕΚΠΑ και… το Υπουργείο Οικονομικών!
Αν δούμε πιο αναλυτικά τη διαδικασία διαμόρφωσής του κατά κεφαλήν εισοδήματος θα διαπιστώσουμε ένα σωρό παράλογα πράγματα. Είναι ένας κανονισμός κατάφωρα άδικος και που πριμοδοτεί συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα οι μεγαλύτερες προβληματικές εντοπίζονται στον ποσοστά. Δεν είναι δυνατόν να βάζεις σε ξεχωριστή λίστα τους πρωτοετείς φοιτητές από αυτή των παλαιών ετών με ποσοστά εισδοχής 78% και 12% αντίστοιχα και η μόνη αιτιολογία αυτού να είναι ότι ο παλαιών ετών έχει μάθει τα κατατόπια της πόλης και ξέρει που θα βρει φτηνό καφέ και φαΐ (και όμως είναι επίσημη θέση του ΕΙΝ…). Θεωρούμε ότι οι ανάγκες μας δεν μεταβάλλονται με το έτος σπουδών μας και τις ίδιες ανάγκες σίτισης και στέγασης που έχει ένας πρωτοετής τις έχει και ένας τριτοετής και τις ίδιες δυσκολίες αντιμετωπίζει. Με την ίδια ακριβώς λογική δεν μπορείς να διαχωρίζεις τις ανάγκες αυτές ανάλογα με το εκπαιδευτικό ίδρυμα που ανήκει ο κάθε φοιτητής και να αποκλείεις την είσοδο σε κάποιους από ένα κτίριο το οποίο έχει φτιαχτεί με χρήματα όλων των φορολογούμενων και δεν ανήκει σε κανένα πανεπιστήμιο. Επίσης μια ευαίσθητη κοινωνική ομάδα όπως αυτή των οικογενειών των ανύπαντρων μητέρων, την εντάσσει σε ξεχωριστή λίστα με ποσοστό εισδοχής 1%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στην περίπτωση που κατατεθ
ούν πάνω από μια αιτήσεις θα πρέπει να αποκλειστούν παρότι μπορεί να έχουν χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα απ’ ότι αυτοί που μπαίνουν με βάση την λίστα των πρωτοετών.
Μια από τις βασικότερες πάντως ενστάσεις μας είναι αυτή των εκπτώσεων στο οικογενειακό εισόδημα κατά τον υπολογισμό του κατά κεφαλήν εισοδήματος. Σύμφωνα με τον κανονισμό του ΕΙΝ τα εισοδήματα που προέρχονται από μισθωτές υπηρεσίες δικαιούνται 75% έκπτωση ενώ όλα τα άλλα εισοδήματα δεν δικαιούνται καμία έκπτωση. Πρακτικά αυτό σημαίνει κατάργηση των οικονομικών κριτηρίων υπέρ μιας συγκεκριμένης ομάδας της κοινωνίας και η αιτιολόγηση του ΕΙΝ είναι και εδώ αποστομωτική. Οι μισθωτοί δικαιούνται αυτήν την έκπτωση διότι δεν μπορεί να έχουν δηλώσει ψευδές εισόδημα. Με την θέση αυτή λοιπόν του ΕΙΝ, του ΕΚΠΑ και εμμέσως του Υπουργείο Παιδείας, όποιος δεν είναι μισθωτός (δηλαδή γεωργοί, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες (πχ οικοδόμοι) κτλ) είναι αυτόματα και φοροδιαφυγάς και για αυτό δεν δέχεται καμία έκπτωση.
Τα κοινωνικά κριτήρια του ΕΙΝ στην ουσία περιορίζονται στην βοήθεια απέναντι στους πολυτέκνους οι οποίοι είναι και οι πιο ευνοημένοι. Μια πολύτεκνη οικογένεια δέχεται έκπτωση 50% και ταυτόχρονα μπαίνει κατά προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων ομάδων εκτός των απόρων, παρόλο που υπολογίζεται το κατά κεφαλήν εισόδημα και έτσι και αλλιώς η διαίρεση γίνεται με μεγαλύτερο αριθμό μελών οικογένειας. Σίγουρα μια πολύτεκνη οικογένεια θα πρέπει να δέχεται την όσο δυνατόν μεγαλύτερη βοήθεια από το ελληνικό κράτος και σε καμία περίπτωση δεν υποστηρίζουμε το αντίθετο. Από την άλλη όμως θεωρούμε μεγάλη αδικία να προηγούνται άτομα με εισόδημα που αγγίζει και τα 50.000€ όντας πολύτεκνοι, από άτομα ολιγομελών οικογενειών με οικογενειακό εισόδημα που δεν ξεπερνά τα 6.000€, συχνό φαινόμενο στις λίστες των παλαιών ετών.
Ο κανονισμός επιπλέον προβλέπει ότι 5,5% των κενών θέσεων θα τις διαχειρίζεται το ΕΙΝ για να βάλει αλλοδαπούς υπότροφους (από τους οποίους απαιτεί την καταβολή μέρους της υποτροφίας ως ενοίκιο) και ερευνητές, αποκλείοντας παράλληλα τους Έλληνες διδακτορικούς φοιτητές. Το πιο παράλογο είναι ότι η εφορεία της εστίας δεν έχει δικαίωμα να ελέγξει τις αιτήσεις αυτών, αφού τους βάζει το ΕΙΝ κατά δική του επιλογή η οποία συνήθως επηρεάζεται από το ύψος της υποτροφίας και τις «διασυνδέσεις» του υποψηφίου. Επίσης βάση της σύμβασης που έχει υπογραφεί μεταξύ ΕΚΠΑ και ΕΙΝ ο 6ος όροφος της Α ΦΕΠΑ (35 δωμάτια) διατίθεται από το πανεπιστήμιο για φιλοξενίες (και αυτές με το ανάλογο ενοίκιο) σε καθηγητές και ερευνητές ενώ οι φοιτητές που έχουν πραγματικά ανάγκη αυτές τις θέσεις, τις στερούνται.
Απέναντι σε όλα αυτά το ΕΙΝ προτάσσει την αλλαγή του κανονισμού και την αντικατάσταση με ένα σύστημα μοριοδότησης, το οποίο όμως εμπεριέχει τις ίδιες κοινωνικές αδικίες μόνο που πλέον διακατέχεται από εθνικιστικές τάσεις δίνοντας επιπλέον μόρια σε οικογένειες που έχουν παιδιά σε στρατιωτικές σχολές αλλά και βάζοντας ακαδημαϊκά κριτήρια αξιολόγησης με την εισαγωγή μορίων για τους αριστούχους φοιτητές.
Όσο υπάρχει αυτός ο κανονισμός σε ισχύ ή οποιοδήποτε άλλο διαχειριστικό μοντέλο με παρόμοια ή χειρότερα χαρακτηριστικά, δεν μπορεί να επιτευχθεί κοινωνική δικαιοσύνη στον χώρο της φοιτητικής μέριμνας. Θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι τόσο το ΕΙΝ όσο και το πανεπιστήμιο ακολουθούν μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική η οποία βασίζεται στα νομοσχέδια (αξιολόγησης, ΙΔΒΕ, ΔΟΑΤΑΠ, ν.Πλαίσιο, ΚΕΣ) που έχουν περάσει τα τελευταία χρόνια οι κυβερνήσεις της ΝΔ μαζί με το ΠΑΣΟΚ σύμφωνα με τις επιταγές της ΕΕ, όπως αυτές εκφράστηκαν μέσα από τα συνέδρια της Μπολόνια , της Πράγας και του Βερολίνου.
Όλα αυτά τα έχουμε αντιμετωπίσει και παλιότερα, τόσο σε άλλες εστίες όσο και στην δική μας, με τις προσπάθειες επιβολής ενοικίων και εγγυήσεων, προσκόμιση αναλυτικών βαθμολογιών, την απαίτηση να κάνουμε κάθε χρόνο νέες αιτήσεις για επανεισδοχή στην εστία, την προσπάθεια διάλυσης των πολιτιστικών ομάδων και διάσπασης του συλλόγου κ।α। Σε όλα αυτά απαντήσαμε με συλλογικούς, μαζικούς αγώνες όπου διασφαλίσαμε τα δικαιώματα μας μέσα από τις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες των γενικών μας συνελεύσεων, το ανώτατο όργανο του συλλόγου μας।
